|
Türkiye’de Planörcülük Tarihi:
Cumhuriyetin İlanından Sonra;
Türk Tayyare Cemiyeti, bu günkü Türk Hava Kurumu Başkanı Fuat bey ve
ekibi havacılık ile ilgili bilgilerini geliştirmek üzere Rusya' ya
yaptıkları ziyaret sırasında burada bulunan bir teşkilatın sportif
havacılık kursları vererek ülkelerine genç havacılar kazandırdıklarını
görüyorlar.Yapılan araştırmalar sonunda ekip, Rusya’ da kendilerine
hediye edilen US-4 VE PS-2 MODEL planörleri ile Türkiye'ye geri
dönüyorlar.
3 mayıs 1935' te Atatürk, Türk Tayyare Cemiyeti'nin uçuş ve atlayış
faaliyetlerini gerçekleştirmekten sorumlu olan Türkkuşu' nu kuruyor.
Türkkuşu' na bağlı ilk birim ise Planör Uçuş Okulu oluyor.
3 mayıs 1935 sabahı Türk Hava Kurumu'nun sivil havacılık kolu olan
Türkkuşu' nun açılışı nedeniyle yapılacak töreni izlemek üzere Ankara-
Ergazi alanında büyük bir kalabalık toplanıyor. Atatürk yaptığı
konuşmanın sonunda Türk gençliğine şöyle sesleniyor:
"Türk çocuğu,
Her işte olduğu gibi havacılıkta da en yüksek düzeyde, gökte seni
bekleyen yeri az zamanda dolduracaksın. Bundan gerçek dostlarımız
sevinecek, Türk ulusu mutlu olacaktır."
Türkkuşu' nun açılışından sonra planör uçuş okulu vakit geçirmeden
uçuşlara başlıyor. İlk kurs Ankara- Ergazi' de Vecihi Hürkuş ve Rusya'
dan gelen iki öğretmen tarafından bir kız ve 19 erkek olmak üzere 20
kişilik bir ekibe veriliyor. Bu gençler kursu tamamlamaları için gerekli
olan A ve B brövelerini alıyorlar fakat Ergazi' nin C brövesi ( planörün
atıldığı standart yüksekliğin üstünde 15 dk. kalmak) almaya elverişli
olmaması bakımından tam bir hava eğitimi görmek ve öğretmen yetiştirmek
üzere Türkkuşu' nun 20 kişilik öğrenci kadrosundan başarı gösteren yedi
öğrencinin Sovyetler Birliği' ne gönderilmesine karar veriliyor. Bunlar;
Sabiha Gökçen, Ali Yıldız, Ferit Orbay, Muammer Öniz, Sait Bayav, Tevfik
Aytan, Mustafa İlkin ve Nurettin Demirsoy.
Öğrenciler 1935 yılı Temmuz ayında yola çıkıyorlar. Koktebel yüksek
planör okulunda eğitim görüyorlar. Sağlık durumu yüzünden Mustafa İlkin
yurda dönüyor ve onun yerine Hilmi Orbay gidiyor. Nurettin Demirsoy ise
uçuş bölümünden alınarak makinistlik bölümüne veriliyor.Geri kalanlar
sekiz aylık bir eğitimden sonra planör öğretmeni olarak uçaklarda eğitim
görmek üzere Moskova'ya gidiyorlar.
1936 yılı ilkbaharında Türkkuşu Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Edirne
ve Bursa'da üçer aylık planör kursları açıyor. Bu kurslarda başarı
gösterenler 11 temmuz 1936'da Vecihi Hürkuş ve Rus öğretmen pilot Anohin
tarafından keşfedilen ve uçuşa uygun görülerek 10 temmuz 1936'da İnönü
Yüksek Planör Kampı ( İnönü Eğitim Merkezi )olarak kurulan bu kampa
alınıyorlar. Sekiz kız altmışaltı erkek olan bu ekibin öğretmenleri
Sovyetler Birliği'ndeki eğitimlerini tamamlayarak yurda dönmüş olan Ali
Yıldız, Ferit Orbay, Muammer Önin, Sait Bayav, Tevfik Aytan ve Hilmi
Orbay oluyor. Bu kurs üç ay sürüyor.
Ferit Orbay 16 ağustos 1936'da gayr-ı resmi olarak 9 saat 49dk. ile bir
Türkiye havada kalma rekoru kırıyor. Ali Yıldız 29/30 ağustos 1936'da 18
saat 35dk. ile Ferit Orbay'ın rekorunu kırıyor.
Ali Yıldız, 14 haziran 1938' de ise gayr-ı resmi olarak Jochmann
Flessdof'a ait olan 26/27 kasım 1937, RM4 çift kişilik planörle Warning
Stadt Syet 'de 13 saat 59dk. havada kalma rekorunu, iki kişilik rekor
tipi Alman Kranik planörüyle 14 saat 20dk. havada kalma rekoruyla
geçiyor.
1937 yılına kadar sivillere eğitim veren planörcülük okulu, bu tarihten
itibaren Türk Silahlı Kuvvetleri personeline de eğitim vermeye başladı.
İnönü yüksek planör kampının ilk öğrencileri 1937' de eğitimlerini
tamamlayan Hava Harp Okulu pilot adayları oldu. Bu eğitimler 1946'ya
kadar devam etti.
1985 senesinde Yalova’ da bulunan Amerikalıların kurduğu Askeri
Havaalanı Amerikalılar tarafından Türk Hava Kuvvetlerine hibe ediliyor.
Bu tarihten itibaren THK personeli Hava Harp Okulu Pilot adaylarına ilk
yalnız uçuşlarını yapacakları ve planör eğitimlerini burada vermeye
başlıyor. Günümüzde de bu eğitimler Yalova’ da yaz dönemlerinde devam
etmektedir.
Türk Hava Kurumu günümüzde de gençleri havacılığa kazandırmaya devam
ediyor.
Türk çocuğu her işte olduğu gibi havacılıkta' da en yüksek düzeyde gökte
kendisini bekleyen yeri az zamanda doldurmuş bulunuyor.
Kaynak: Türk Hava Kurumu Web Sitesi
www.thk.org.tr
Oktay Verel , İstikbal Göklerin Gökler Bizimdir.
Türkiye Planörcüler İnisiyatifi Bilgi Bankası
|
 |
